Η Δυτική Μακεδονία είναι μία από τις 13 περιφέρειες της Ελλάδας και μία από τις περιφέρειες της Μακεδονίας. Αποτελείται από τους νομούς Φλώρινας, Γρεβενών, Καστοριάς και Κοζάνης.

Διαθέτει πολλά και πλούσια οικοσυστήματα, όπου όλες οι λίμνες αποτελούν σημαντικούς υγροβιότοπους, και οι ορεινοί όγκοι φιλοξενούν σπάνια και αξιόλογα είδη χλωρίδας και πανίδας. Δύο από τους δέκα εθνικούς δρυμούς της χώρας βρίσκονται μέσα στα όρια της Περιφέρειας.

Ο οικολογικός πλούτος της είναι χωρικά συγκεντρωμένος σε τρεις κύριες ζώνες. Την οροσειρά της Πίνδου στο δυτικό άκρο, τον κεντρικό άξονα Πρέσπες- Βίτσι- Σινιάτσικο και Βούρινος και τη Ν.Δ. λωρίδα Βελβενδός- λίμνη Πολύφυτου.

Οι δύο πρώτες ζώνες λόγω της ελάχιστης και ήπιας ανθρωπογενούς παρέμβασης έχουν διατηρήσει τους μηχανισμούς ανανέωσης και επιβίωσης των οικοσυστημάτων που φιλοξενούν καθώς επίσης και τα αισθητικά τους χαρακτηριστικά.

Διαθέτει το 65% των επιφανειακών υδάτων της χώρας (10 λίμνες, υδρογραφικό δίκτυο Αλιάκμονα και άλλων ποταμών).

Ο σημαντικότερος είναι αυτός των Πρεσπών που εκτός από την προστασία του ως Εθνικός δρυμός έχει χαρακτηρισθεί περιοχή ειδικής προστασίας με την οδηγία 79/409 της Ε.Ε. και υγροβιότοπος διεθνούς σημασίας. Η χλωρίδα και κυρίως η πανίδα του χαρακτηρίζεται πλούσια και σε πολλές περιπτώσεις σπάνια, με παρουσία ειδών μοναδικών παγκοσμίως.

Τα δάση της, λόγω της έκτασης και χωρικής συνέχειάς τους, αποτελούν σημαντικούς βιότοπους αλλά και παράγοντες προστασίας του ευρύτερου περιβάλλοντος. Σημαντική θεωρείται η συμβολή τους στη μείωση των χειμαρικών φαινομένων, την προστασία των εδαφών από διαβρώσεις και την αντιρρυπαντική δράση τους.

Ο Εθνικός Δρυμός Βάλια Κάλντα στο Ν. Γρεβενών είναι το σημαντικότερο δασικό οικοσύστημα. Η ποικιλία των ειδών χλωρίδας και πανίδας και η σπανιότητά τους το καθιστούν μοναδικό (επτά είδη δρυός, πέντε σφενδάμου, τρία πεύκης, πολλά και σπάνια είδη πλατύφυλλων, μανιτάρια, η καφετιά αρκούδα, αγριόγιδα, λύκοι, αγριόγατοι, βίδρα, ο Γύπας ο Ασπροκάρης, Χρυσαετός, Σταυραετός, Πετρίτης, Χρυσογέρακας, είδη νυχτόβιων, κ.α.).

Άλλα σημαντικά δασικά οικοσυστήματα είναι αυτά του Βιτσίου, του Σινιάτσικου, και του Βούρινου (μοναδικό από πλευράς ποικιλίας στην περιοχή του Μεσιανού Νερού), καθώς επίσης και το δάσος των Πιερίων από πλευράς μεγέθους.